Người sở hữu đàn trâu trắng lớn nhất Quảng Nam

Ông Lê Văn Thanh, 57 tuổi ở thôn An Lâu 1, xã Tam Lãnh (Phú Ninh, Quảng Nam) sở hữu đàn trâu trắng bảy con, nhiều nhất tỉnh. Trong đó, một con trâu đực, ba con trâu cái và ba con nghé.

10 năm trước ông Thanh nuôi một con trâu đen nhưng hay húc người nên chuyển qua nuôi trâu trắng. “Trâu trắng hiền lành hơn nhiều, đặc biệt khi cày bừa nó nghe lời chủ nhân”, lão nông so sánh.

Giống trâu trắng ông Thanh nuôi có bốn xoáy trên lưng. Xoáy này cho biết, trâu cày bừa tốt, trung thành với chủ.

Móng chân của loài trâu này cũng có màu trắng. 

Chỉ cặp sừng trâu màu đen và trán có đốm đen.

Mỗi năm, ba con trâu cái sinh ra ba con nghé đều màu trắng.

Trong vùng, ngoài gia đình ông Thanh, có một số hộ dân nuôi loại trâu này. Hiện ở làng có hơn chục con trâu trắng.

Ông Thanh cho biết, giá thành trâu trắng ngang với trâu đen. Một con trâu lớn trên 30 triệu đồng, nghé hơn 10 triệu đồng. Do mùa thả đồng trâu đầm bùn lầy nên nhìn không thấy trắng toàn thân.

Ông Nguyễn Thế Vinh, Chủ tịch xã Tam Lãnh cho biết, ở địa phương có trên 500 trâu, số trâu trắng chưa thống kê cụ thể. “Có nhiều con màu đen đẻ nghé trắng, ngược lại có con trắng đẻ nghé đen”, ông Vinh nói.

 Cần hiểu đúng về trâu trắng

Là chuyên gia có hàng chục năm nghiên cứu về trâu, PGS.TS. Nguyễn Tiến Vởn, nguyên giảng viên Khoa Chăn nuôi thú y – Trường Đại học Nông lâm (Đại học Huế), hiện tượng trâu trắng đơn thuần chỉ là một bệnh di truyền mà chúng ta vẫn biết đến là bạch tạng. Một số gene kiểm soát tạo sắc tố da (melanin) bị biến dị nên da không có sắc tố đen, trở thành trắng. Ở người, khoa học đã tìm thấy 7 gene liên quan đến bệnh này.

Bệnh bạch tạng không chỉ có ở người và trâu mà còn thấy ở nhiều loại động vật khác. Thế nhưng theo ông Vởn, bệnh bạch tạng ở trâu chưa có nghiên cứu được công bố nên chưa biết do biến dị những gene nào.

“Con trâu bạc mang bộ gene lặn kiểm soát sắc tố (đồng hợp lặn) nên không chỉ bố trắng, mẹ trắng đẻ ra con trắng mà ngay cả bố đen, mẹ đen cũng có thể đẻ ra con trắng nếu cả hai đều có mang gene lặn. Trong một nhóm trâu nuôi cùng một nơi có trâu bạc, sẽ dễ xuất hiện trâu bạc trong đàn con cháu. Khi đó giao phối cận huyết đóng vai trò quan trọng làm tăng khả năng tạo đồng hợp lặn, tức tạo ra trâu bạc”, ông Vỡn lý giải.

Nhắc đến quan niệm “trâu trắng mất mùa”, ông Vỡn cho rằng có lẽ là do cách gọi khác của trâu trắng: Trâu bạc. Theo cách lý giải của ông, trong tiếng Việt, chữ bạc có một nghĩa là chỉ sự phai màu từ đậm thành nhạt, từ đen thành trắng, một diễn biến theo hướng xấu. Vì thế, bạc với nghĩa tính từ phần lớn mang màu sắc tiêu cực: bạc bẽo, bạc tình, bạc ác…

“Về mặt sức khoẻ, khả năng cày kéo, cho thịt… của trâu bạc không thua gì trâu đen. Thậm chí, nhiều thương lái lợi dụng, vin vào những câu chuyện thêu dệt đó để ép giá những gia chủ có trâu bạc”, ông Vỡn “giải oan” cho trâu bạc và khẳng định một lần nữa những “đồn thổi” không có căn cứ.

Biểu tượng của nghĩa tình, trang trọng

Đàn trâu 9 con với 3 con trâu trắng trước đền Chín Gian, Quế Phong, Nghệ An

Theo ông PGS.TS Nguyễn Tiến Vỡn, tương truyền mối thâm giao hơn bốn thế kỷ giữa người dân làng Châu Lỗ (xã Mai Đình, Hiệp Hòa, Bắc Giang) và làng Kim Thượng, (xã Kim Lũ, Sóc Sơn, Hà Nội) gắn liền với sự tích trâu bạc, được người dân hai làng tôn vinh thành Ngưu tinh (ngôi sao trên trời ứng với con trâu trắng). Chuyện kể rằng, đêm 11/9/1593 dân Kim Thượng định giết một con trâu trắng để làm lễ tế thần và để dân làng liên hoan đón vua Lê ra Thăng Long. Không ngờ con trâu lồng lên làm đứt dây chạc, bơi qua sông Cầu sang đình Châu Lỗ. Dân Kim Thượng đem tiền chuộc, dân Châu Lỗ không nhận tiền mà cho dắt trâu về. Trâu không chịu về, dân Kim Thượng phải đem đồ lễ cúng thần mới mang trâu về được. Từ đấy, hai làng kết nghĩa anh em đến tận bây giờ.

Ngoài ra, trong văn hoá người Thái ở Nghệ An, con trâu là con vật được cúng bái. Trước đền Chín Gian nổi tiếng ở Quế Phong (Nghệ An) có đặt tượng 9 con trâu đang nằm, trong đó có 3 con trắng tuyền. Nếu trâu trắng là “biểu tượng mất mùa”, chắc chắn nó không được nằm ở chỗ trang trọng như vậy.

Đắc Thành VnExpress

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *